Cần Thơ: Thủ phủ Đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ là thành phố lớn nhất của Đồng bằng sông Cửu Long — với dân số khoảng 1,5 triệu người, nền kinh tế cảng sông, và là trung tâm khu vực về nông nghiệp, giáo dục và chế biến hải sản. Đối với du khách, đây là điểm dừng chân qua đêm tự nhiên cho vùng đồng bằng và là cửa ngõ đến chợ nổi Cái Răng nổi tiếng.

Đây là thành phố đồng bằng duy nhất có sân bay thực sự (các chuyến bay từ TP.HCM, Hà Nội, Đà NẵngĐà Nẵng (Da Nang)dah nangMajor coastal city in central Vietnam, known for its beaches, the Marble Mountains, and modern infrastructure., Phú Quốc, Côn Đảo), khiến nó trở thành điểm đến khả thi cho những du khách không muốn bắt đầu hành trình từ TP.HCM.

Điểm đặc trưng

Chợ nổi Cái Răng

Chợ bán buôn trên sông lớn nhất và vẫn hoạt động tốt nhất của sông Mekong — những chiếc thuyền chở đầy trái cây và rau quả tụ tập trước bình minh để giao dịch với những người mua ở giữa dòng. Người bán buộc một mẫu vật họ đang bán lên một cột cao trên thuyền (dứa, dưa hấu, bí đỏ) để người mua có thể nhận biết từ xa.

Nên đến lúc 5–6 giờ sáng. Đến 7 giờ sáng, hoạt động bán buôn giảm dần; đến 9 giờ sáng, số lượng thuyền du lịch vượt xa số thuyền buôn thực sự. Bạn có thể thuê thuyền nhỏ từ bờ sông Ninh Kiều vào tối hôm trước (200–400k VND cho chuyến đi 2–3 giờ).

Một chợ nhỏ hơn, Phong Điền, hoạt động cách đó 8 km và ít khách du lịch hơn nhưng cũng nhỏ hơn.

Bờ sông Ninh Kiều

Khu vực dạo bộ trung tâm của Cần Thơ — rất dễ chịu vào buổi tối mát mẻ, dọc theo là hàng loạt nhà hàng, với tầm nhìn ra Xóm Chài ở bờ đối diện. Tượng đài Hồ Chí Minh ở một đầu; cầu Quang Trung ở phía xa.

Nhà cổ Bình Thủy

Một ngôi nhà theo phong cách Pháp-Việt cuối thế kỷ 19, vẫn thuộc sở hữu của gia đình gốc, những người đôi khi tự hướng dẫn tham quan. Ngôi nhà từng xuất hiện trong bộ phim Người tình (1992) của đạo diễn Trần Anh Hùng. Có lệ phí vào cửa nhỏ, không gian rất đượm vẻ.

Đạp xe dọc kênh rạch Mekong

Bên kia sông (Xóm Chài và xa hơn) là một mạng lưới các con kênh nhỏ và vườn cây ăn trái — dễ dàng đạp xe trên những con đường làng bằng phẳng, thường có hướng dẫn viên địa phương sắp xếp qua khách sạn của bạn.

Di chuyển đến đây

Thời điểm nên đi

• Tháng 12–4: Mùa khô, nước trong nhất, điều kiện đường sá dễ di chuyển nhất.
• Tháng 6–10: Mùa mưa, xanh tốt, thỉnh thoảng có ngập lụt trên các tuyến đường nông thôn.

Chợ nổi hoạt động quanh năm nhưng nhộn nhịp nhất vào mùa khô khi khối lượng trái cây bán buôn đạt cao nhất.

Nơi lưu trú

• Victoria Cần Thơ — Phong cách thuộc địa Pháp, tầm trung/cao cấp, bên bờ sông phía nam trung tâm.
• Vinpearl Hotel Cần Thơ — Phong cách hiện đại doanh nghiệp, trung tâm thành phố.
• Iris Hotel Cần Thơ — Tiêu chuẩn kinh doanh tầm trung.
• Nhiều nhà nghỉ trong khu vực Ninh Kiều cho ngân sách hạn chế.

Hãy đặt phòng tại Cần Thơ cho đêm TRƯỚC khi bạn muốn đi chợ nổi — bạn cần có mặt trên thuyền lúc 5:30 sáng.

Ẩm thực

• Bún cá Cần Thơ — bún cá, món đặc sản buổi sáng của thành phố.
• Bánh tét — bánh tét hình trụ; món ăn staple của đồng bằng, đặc biệt vào dịp Tết.
• Bánh xèo phong cách Mekong — chiếc bánh lớn, nhân đầy giá đỗ và tôm.
• Hủ tiếu Nam Vang — món súp mì Hoa-Việt miền Nam; Cần Thơ làm rất ngon.
• Cá lóc nướng trui — cá lóc nướng rơm.
• Trái cây Mekong — trực tiếp từ các trang trại vườn, đặc biệt là những quả xoài nhỏ.

Thông tin thực tế

• Sân bay Cần Thơ cách trung tâm thành phố 10 km; Grab hoạt động tốt.
• Thành phố bằng phẳng và dễ đi bộ quanh khu vực Ninh Kiều; việc thuê xe đạp rất dễ dàng.
• Dân tộc Khmer có mặt nhưng số lượng ít hơn so với Trà Vinh hay Sóc Trăng.

Tiếp tục hành trình

Cần Thơ nằm ở trung tâm đồng bằng. Từ đây, các điểm đến tiếp theo phổ biến:

• Hướng Tây đến Châu Đốc (An Giang) — 3 giờ, biên giới Campuchia, hành hương Núi Sam.
• Hướng Nam đến Cà Mau — 4 giờ, điểm cực Nam của Việt Nam.
• Đi thuyền đến Phú Quốc — qua phà Rạch Giá, hành trình cả ngày.

Hầu hết các lịch trình đồng bằng đều dành 1–2 đêm tại Cần Thơ sau đó quay lại TP.HCM hoặc tiếp tục đi về phía tây.

Sóc Trăng

Thành phố Sóc Trăng, cách trung tâm Cần Thơ khoảng một giờ về phía nam, nay là một phần của tỉnh Cần Thơ và vẫn được biết đến với di sản văn hóa Khmer. Đây từng có cộng đồng dân tộc Khmer đông thứ hai Việt Nam (sau Trà Vinh) và hơn 90 ngôi chùa Khmer Nam Tông đang hoạt động, phần lớn vẫn là nơi tu hành của các nhà sư, sẵn sàng đón tiếp du khách yên lặng.

Điểm dừng nổi bật nhất là Chùa Dơi (còn gọi là Wat Mahatup), một ngôi chùa Khmer Nam Tông xây từ thế kỷ 16, nơi hàng trăm con dơi quạ ăn quả lớn trú ngụ trên các tán cây trong khuôn viên chùa, treo ngược mình suốt ngày và bay đi kiếm ăn lúc chạng vạng. Các nhà sư dung dưỡng và bảo vệ chúng. Bản thân ngôi chùa được sơn theo phong cách Khmer với mái ngói dát vàng và các bức bích họa kể chuyện trên tường chánh điện; vào cửa miễn phí và cần ăn mặc kín đáo.

Gần đó là Chùa Đất Sét, một ngôi chùa nhỏ khác thường nơi các tượng Phật, đèn cầy và các tượng trang trí đều được làm bằng đất sét không nung, do một gia đình đắp nên qua nhiều thập kỷ. Một số cây đèn cầy ở đây nặng hơn 200 kg và đã cháy liên tục trong nhiều năm. Cũng miễn phí vào cửa, cũng rất có không khí.

Lý do khác để canh thời điểm ghé thăm nơi đây là lễ hội Ok Om Bok, lễ "Cúng Trăng" của người Khmer được tổ chức vào ngày rằm tháng 10 âm lịch, thường rơi vào khoảng tháng 10. Lễ hội có thả đèn lồng và cúng bánh cốm dẹp, nhưng sự kiện nổi bật nhất là đua ghe ngo trên sông Maspero — những chiếc thuyền đua dài với 50–60 tay chèo mỗi chiếc, cùng trống và cờ — một trong những lễ hội ngoạn mục nhất miền Nam. Chỗ ở thường được đặt kín trước đó nhiều tháng.

Về ẩm thực, hãy tìm bún nước lèo Sóc Trăng, món bún nước lèo cá với mắm lên men kiểu prahok sánh ngang với phiên bản của Trà Vinh, và bánh pía Sóc Trăng, bánh vỏ nhiều lớp nhân đậu xanh và trứng muối được bán khắp cả nước. Ngoài ra còn có các món ngọt Khmer làm từ đường thốt nốt và dừa. Bản thân thành phố Sóc Trăng có các khách sạn hạng trung dành cho công tác (Quê Tôi, Khánh Hưng) và nhà nghỉ bình dân, nhưng không có chuỗi khách sạn quốc tế.

Hậu Giang

Khu vực quanh Vị Thanh, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 30 phút về phía nam, nay là một phần của tỉnh Cần Thơ và vẫn là một trong những góc ít du khách ghé thăm nhất của đồng bằng, được xây dựng gần như hoàn toàn dựa trên trồng lúa và nuôi cá tra. Nơi đây gần như không có cơ sở hạ tầng du lịch chuyên biệt, và khách đến đây thường là người địa phương, cán bộ, nhà thầu hoặc nhà nghiên cứu hơn là khách du lịch.

Điểm hấp dẫn tự nhiên thực sự duy nhất là Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, khoảng 2.800 héc-ta rừng ngập nước theo mùa và đất ngập nước với hệ chim đáng chú ý, bao gồm cả các loài quý hiếm. Các tour có tổ chức không thường xuyên, và cách dễ nhất để tham quan khu bảo tồn là đi cùng hướng dẫn viên nói tiếng Việt.

Khu vực này là một trong những trung tâm lớn về nuôi cá tra (basa/pangasius) — các ao nuôi trải dài dọc các con sông khắp nơi. Bản thân nó không phải là điểm thu hút du khách, nhưng đây là một góc nhìn đặc trưng về nền kinh tế nuôi trồng thủy sản vốn là nền tảng cho phần lớn hàng xuất khẩu của đồng bằng sông Cửu Long; ruộng lúa lấp đầy phần còn lại của cảnh quan. Cộng đồng người Khmer cũng sống rải rác trong các làng ở đây, tuy có quy mô nhỏ hơn so với Trà Vinh hay Sóc Trăng nhưng vẫn hiện diện.

Thị trấn Vị Thanh có các quán phở và cơm tấm bình dân cùng các sạp hàng bán cà ri cá và bánh xèo với giá dưới 50.000 VND, nhưng không có quán cà phê phong cách phương Tây — cà phê ở đây đậm, đá, theo kiểu Việt Nam. Chỗ ở giới hạn ở các khách sạn công vụ dành cho cán bộ và nhà thầu (khoảng 25–50 USD/đêm) và một vài nhà nghỉ gia đình ở các thị trấn nhỏ hơn (15–25 USD/đêm); không có khu nghỉ dưỡng đạt chuẩn du lịch. Tiếng Anh rất hạn chế ngoài khu vực Vị Thanh, với chưa đến 5% người dân địa phương nói được, vì vậy Grab và Google Translate quan trọng hơn bình thường ở đây. Khu vực này rất an toàn, trộm cắp vặt tối thiểu, dù tốt nhất nên tránh chụp ảnh các cơ sở của chính quyền do sự nhạy cảm của địa phương xung quanh vấn đề này.

Đảo Vĩnh Thạnh, cách khoảng 45 phút về phía đông, có các vườn cây ăn trái và kênh rạch hẹp có thể đến bằng phà chở xe máy, và là chuyến đi trong ngày gần đây được nhắc đến nhiều nhất.

Trên thực tế, hầu hết du khách sẽ chỉ đi ngang qua khu vực này trên đường đến nơi khác trong đồng bằng hơn là dừng lại riêng vì nó.

Đánh giá nhanh

Cần Thơ là trung tâm hoạt động của Đồng bằng sông Cửu Long — 1,5 triệu người, một thành phố thực sự chứ không phải một thị trấn, được xây dựng dựa trên nông nghiệp và thương mại đường sông. Thành phố nổi tiếng nhất với chợ nổi Cái Răng trước bình minh, nơi những chiếc thuyền buôn vẫn tụ tập để trao đổi nông sản trước khi mặt trời mọc. Đây không phải là điểm đến biển hay một điểm thu hút văn hóa lớn, nhưng đây là điểm dừng chân qua đêm tự nhiên nếu bạn muốn trải nghiệm nhịp sống của đồng bằng vượt ra ngoài các vườn cây du lịch.

Phù hợp cho / Không lý tưởng cho

Phù hợp cho:

• Du khách lần đầu đến đồng bằng muốn bắt đầu sớm tại Cái Răng và trải nghiệm không khí thành phố thực sự
• Backpacker và du khách tầm trung di chuyển qua đồng bằng trong lịch trình紧凑
• Du khách đến/đi qua Sân bay Cần Thơ (cổng quốc tế duy nhất của đồng bằng)

Không lý tưởng cho:

• Kỳ nghỉ biển hoặc thư giãn tại resort
• Những người tìm kiếm nét quyến rũ thời thuộc địa (Cần Thơ hiện đại và chức năng hơn là thơ mộng)

Nên ở bao lâu

Hầu hết du khách dành 1–2 đêm: một đêm trước tour chợ nổi (bắt đầu lúc 4–5 giờ sáng), sau đó một ngày đạp xe hoặc nghỉ ngơi trước khi di chuyển. Nếu có thời gian, 3 đêm cho phép bạn thêm một chuyến đi ngày thứ hai vào sâu hơn trong đồng bằng (chợ Phong Điền, vườn cây Xóm Chài) hoặc một vòng đạp xe kênh rạch.

Khí hậu theo tháng

Tháng 12–4 là mùa khô và tốt nhất cho du lịch — buổi sáng mát mẻ nhất, nước trong nhất để chụp ảnh chợ nổi, và đường sá cứng chắc. Tháng 6–10 là mùa mưa: xanh tốt, ít khách du lịch hơn, nhưng thỉnh thoảng có ngập lụt ở nông thôn và độ ẩm dính. Chợ nổi hoạt động quanh năm nhưng nhộn nhịp nhất (khối lượng bán buôn cao nhất) vào mùa khô. Xem /practical/weather-by-month để biết phân tích chi tiết theo khu vực.

Các chuyến đi một ngày từ đây

• Chợ nổi Cái Răng — cách 10 km về phía bắc, tour thuyền trước bình minh (5–6 giờ sáng) để xem chợ bán buôn trái cây lớn nhất sông Mekong đang hoạt động
• Chợ nổi Phong Điền — cách 8 km về phía tây, nhỏ hơn và ít khách du lịch hơn Cái Răng, tốt hơn cho trải nghiệm yên tĩnh
• Đạp xe kênh rạch Mekong (bên Xóm Chài) — các vòng lặp đường làng bằng phẳng qua vườn cây và kênh rạch nhỏ ở bờ xa, dễ dàng sắp xếp qua khách sạn
• Nhà cổ Bình Thủy — biệt thự Pháp-Việt cuối thế kỷ 19 vẫn do gia đình gốc điều hành, đáng để ghé thăm ngắn

Giao thông địa phương

Grab hoạt động đáng tin cậy trong thành phố và đến sân bay. Thuê xe máy rất dễ dàng và giá phải chăng để khám phá các con đường phụ của đồng bằng. Đi bộ hoạt động tốt quanh bờ sông Ninh Kiều vào buổi tối. Chợ nổi được tiếp cận bằng cách thuê thuyền nhỏ từ Ninh Kiều vào tối hôm trước (200–400k VND cho 2–3 giờ).